MT940-bestand openen en omzetten naar Excel

Wat is een MT940-bestand?

MT940 is het SWIFT-bericht Customer Statement Message: een dagafschrift van een rekening in platte tekst met genummerde velden. Het is ontworpen om banken afschriften naar de systemen van hun klanten te laten sturen, en het werd de standaardmanier om afschriften in te lezen in treasury- en boekhoudsoftware.

Tegenwoordig bieden banken MT940 vooral aan zakelijke klanten aan: als download in zakelijk internetbankieren, via een host-to-host-verbinding of via het Swift-netwerk. Het is vooral gangbaar in Nederland, Duitsland en Polen, waar veel boekhoudprogramma’s het inlezen. Een bestand heeft meestal de extensie .sta, .mt940 of .txt en bevat vaak één afschrift per dag, soms voor meerdere rekeningen.

Het MT940-formaat: de velden

Elk afschrift in het bestand is een blok velden. Elk veld begint op een nieuwe regel met een veldnummer tussen dubbele punten:

Een saldo leest als volgt: credit- of debetteken (C/D), datum als JJMMDD, valuta, bedrag met een komma als decimaalteken. C260913EUR1250,00 is een creditsaldo van EUR 1.250,00 op 13 september 2026. Is één afschrift over meerdere berichten verdeeld, dan heten de tussenstanden :60M: en :62M:.

De :61:-regel lezen

De :61:-regel stopt een hele transactie in één tekenreeks zonder scheidingstekens. Het voorbeeld 2609140914D89,90NDDTNONREF valt zo uiteen:

Let op drie dingen. Bedragen hebben geen teken, dus de richting hangt helemaal af van D/C. Het jaar heeft twee cijfers en de boekdatum geen jaar, dus rond de jaarwisseling moet het worden afgeleid. En na // kan een bankreferentie staan, met aanvullende details op een tweede regel.

Het :86:-veld: wie betaalde wie en waarvoor

In :86: staan maximaal zes regels van 65 tekens die de transactie hierboven beschrijven. De indeling ligt niet vast in SWIFT, dus elke bank vult het een beetje anders in: de naam van de andere partij, de omschrijving en een paar referenties lopen vaak door elkaar.

Veel Nederlandse banken vullen :86: gestructureerd met codes tussen schuine strepen, bijvoorbeeld /TRTP/ voor het soort betaling, /NAME/ voor de naam, /IBAN/ voor het rekeningnummer, /REMI/ voor de omschrijving en /EREF/ voor de end-to-end-referentie. De exacte opmaak verschilt per bank. Duitse banken gebruiken weer een andere gestructureerde indeling met nummervelden zoals ?20 en ?32.

Bij het lezen van :86: halen we de naam en de omschrijving eruit, laten we de codes en voorvoegsels weg en voegen we regels weer samen die midden in een woord zijn afgebroken. Daarna geeft de AI elke transactie een nette naam van de tegenpartij en een categorie.

Hoe open ik een MT940-bestand in Excel?

MT940 is platte tekst, dus Kladblok of elke teksteditor opent het, maar Excel kan MT940 niet importeren. Open je het bestand rechtstreeks, dan krijg je één veld per rij, transacties verspreid over meerdere regels, bedragen als tekst met een komma en het teken verstopt in een letter. Dat uitpluizen met tekstformules loopt vast op het eerste :86:-veld dat naar een nieuwe regel doorloopt.

Door het bestand om te zetten krijg je een gewone tabel: één rij per transactie met een echte datum, een bedrag met teken (afschrijvingen negatief), de tegenpartij, de volledige omschrijving en een categorie. De Excel-werkmap bevat ook een tabblad Overzicht met totalen per categorie en maand, zie bankafschrift naar Excel voor de indeling, en de CSV-export gebruikt puntkomma of komma met de datumnotatie die jij kiest.

MT940, MT942 of CAMT.053

Drie formaten die je makkelijk door elkaar haalt als je een downloadoptie kiest:

Download voor je administratie het dagafschrift: MT940 of, als je bank het aanbiedt, CAMT.053. Een tussenrapport kan nog veranderen voordat de dag is afgesloten, en zonder geboekte saldo’s kun je het niet controleren.

Wordt MT940 uitgefaseerd?

Niet van de ene op de andere dag. Swift heeft de betaalopdrachten tussen banken van MT naar ISO 20022 verplaatst toen de coëxistentieperiode in november 2025 afliep. Bericht- en rapportagetypes als MT940, MT942 en MT950 zijn toen niet uitgezet: ze blijven op het Swift-netwerk tot Swift een einddatum bepaalt, terwijl banken en hun klanten overstappen op de ISO 20022-equivalenten. Dat zijn camt.053 voor afschriften, camt.052 voor tussentijdse rapporten en camt.054 voor meldingen van af- en bijschrijvingen. Details staan op de ISO 20022-pagina van Swift.

Een MT940-bestand dat je uit internetbankieren downloadt, reist helemaal niet over het Swift-netwerk, dus of je het kunt blijven downloaden, is een besluit van je bank. Veel banken bieden MT940 en CAMT naast elkaar aan; als die van jou dat doet, is CAMT.053 de toekomstbestendige keuze. Moneybird schrijft in zijn helpcenter dat MT940 uiteindelijk wordt vervangen door CAMT.053 (Transactiebestand uploaden). In beide gevallen krijg je hetzelfde Excel-bestand.

Meerdere rekeningen en een jaar aan dagafschriften

Een MT940-export bevat vaak een afschrift per dag en soms meerdere rekeningen. We groeperen de afschriften per rekening (:25:) en valuta. De dagen van één rekening worden samengevoegd tot één afschrift dat loopt van het eerste beginsaldo (:60F:) tot het laatste eindsaldo (:62F:), en elke transactie daartussen moet kloppen: beginsaldo plus bijschrijvingen min afschrijvingen is gelijk aan het eindsaldo. Is dat niet zo, bijvoorbeeld doordat een dag ontbreekt, dan zie je dat voordat je exporteert.

Upload in één keer een heel jaar aan bestanden en exporteer ze als één werkmap. Boekhouders gebruiken dit om de administratie van een klant bij te werken, en het is het startpunt voor een controle van je boekhouding. Heb je alleen PDF’s? Kijk dan bij PDF-bankafschrift omzetten naar Excel.

Vragen