CAMT.053-bestand openen en omzetten naar Excel

Wat is een CAMT.053-bestand?

CAMT.053 is het ISO 20022-bericht Bank-to-Customer Statement: het dagafschrift van een rekening als XML-bestand. Het bevat dezelfde gegevens als een gedrukt afschrift: rekening, periode, begin- en eindsaldo en elke geboekte transactie, maar dan in gelabelde velden die een computer zonder gokwerk kan lezen.

Banken bieden het vooral aan zakelijke klanten aan, via zakelijk internetbankieren of een host-to-host-verbinding, en het is gangbaar overal waar SEPA-betalingen worden gebruikt. Het is de ISO 20022-opvolger van het SWIFT-bericht MT940. De exacte versie staat in de naamruimte van het bestand, bijvoorbeeld camt.053.001.02 (veel gebruikt voor SEPA) of een nieuwere versie zoals camt.053.001.08. De berichtdefinities staan in de ISO 20022-catalogus.

Het camt.053-formaat: de onderdelen die ertoe doen

Een camt.053-bestand is lang en diep genest, maar voor je administratie zijn maar enkele elementen belangrijk. Ze staan allemaal in Document → BkToCstmrStmt:

Bedragen in camt.053 zijn altijd positief. Of er geld bij- of afging, staat in CdtDbtInd, en een annuleringsindicator (RvslInd) kan dat omdraaien. Tel je de kolom Amt zonder die logica bij elkaar op, dan komt er een betekenisloos totaal uit.

Een camt.053-voorbeeld, element voor element

Hier staat één incasso zoals die in een camt.053-bestand voorkomt, en waar elke waarde in het Excel-bestand terechtkomt:

Hoe open ik een camt.053-bestand in Excel?

Een browser of teksteditor toont een camt.053-bestand als ruwe XML. Excel voor Windows kan het laden via Gegevens → Gegevens ophalen → Uit bestand → Uit XML, maar Power Query geeft geneste tabellen terug: bedragen zonder teken, CRDT en DBIT in een aparte kolom, namen en omschrijvingen in onderliggende tabellen die je moet uitvouwen en samenvoegen. Dat is prima voor een eenmalige blik, maar traag om elke maand te herhalen en gemakkelijk om fout te doen.

Zet je het bestand om, dan krijg je één platte tabel. Zo lezen we een camt.053-bestand:

• Afschrijvingen worden negatief en bijschrijvingen positief, met annuleringen verwerkt
• De boekingsdatum wordt als datum gebruikt (de valutadatum als er geen boekingsdatum is)
• De omschrijving combineert de tegenpartij (de crediteur bij geld dat eraf gaat, de debiteur bij geld dat erbij komt) met de omschrijving
• Boekingen die nog niet zijn verwerkt (pending of alleen ter informatie) worden weggelaten, zodat het afschrift klopt met de geboekte saldo’s
• Elke boeking krijgt een nette naam van de tegenpartij en een categorie, net als bij een PDF die naar Excel is omgezet
• Beginsaldo plus alle boekingen moet gelijk zijn aan het eindsaldo; klopt dat niet, dan zie je het voordat je exporteert

camt.052, camt.053 of camt.054

De drie cashmanagement-berichten delen dezelfde bouwstenen (Acct, Bal, Ntry) maar hebben een ander doel. Alle drie kun je uploaden:

Download voor je administratie en afstemming het bericht camt.053. Een camt.054-bestand heeft meestal geen begin- of eindsaldo, dus er is niets om de boekingen mee te controleren.

CAMT.053 of MT940: wat moet ik downloaden?

Beide beschrijven hetzelfde afschrift. CAMT.053 is rijker: naam, IBAN, end-to-end-referentie en omschrijving hebben elk een eigen veld, terwijl MT940 dezelfde details in maximaal zes regels van 65 tekens in het veld :86: perst, bij elke bank anders ingedeeld. Swift heeft vergelijkingstabellen waarin MT940 op camt.053 wordt afgebeeld, en banken gaan klanten naar ISO 20022 overzetten.

Biedt je bank beide aan, kies dan camt.053. Gebruik MT940 alleen als het pakket waar je het in laadt niets anders leest. Voor het omzetten naar Excel maakt het geen verschil: we lezen beide, zie MT940 naar Excel.

Camt.053 naar Excel werkt niet: de gebruikelijke oorzaken

Lukt het inlezen of omzetten van een camt.053-bestand niet, dan is meestal een van deze dingen de oorzaak:

• Het bestand is een ZIP of er zitten meerdere dagbestanden in. Pak het archief uit en upload alle .xml-bestanden tegelijk
• Het is geen camt.053. Een camt.052 (tussentijds) of camt.054 (melding) heeft een andere functie en vaak geen saldo’s
• Een zelfgemaakt of bewerkt bestand. Moneybird meldt bijvoorbeeld in zijn helpcenter dat het alleen officiële MT940- of CAMT.053-bestanden van de grotere Nederlandse banken inleest (Transactiebestand uploaden). Een zelfgemaakt of aangepast bestand wordt daarom vaak niet geaccepteerd
• Excel toont geneste tabellen. Power Query laat bedragen zonder teken zien. Een converter die CRDT en DBIT meeneemt, geeft wel een bruikbare tabel

Wij leveren Excel, CSV, OFX, QIF en importbestanden voor QuickBooks en Xero, geen CAMT.053- of MT940-bestanden. Wil je een bankbestand in je boekhoudpakket laden, gebruik dan het originele bestand van je bank.

Meerdere rekeningen, dagbestanden en hele jaren

Eén camt.053-bestand bevat vaak meerdere afschriften: één per rekening of één per dag. We groeperen ze per rekening en valuta. Dagafschriften van dezelfde rekening worden samengevoegd tot één afschrift, met het beginsaldo van de eerste dag en het eindsaldo van de laatste, en een tweede rekening of valuta wordt een apart afschrift.

Sommige banken leveren per dag één XML-bestand, vaak in een ZIP. Pak het archief uit, upload alle bestanden in één keer en exporteer ze samen in één Excel-werkmap of CSV-bestand, desgewenst beperkt tot een periode. Dat is precies wat boekhouders vragen bij het afsluiten van een maand of een jaar.

Vragen