Konwerter MT940 do Excela: wyciąg bankowy w formacie MT940

Co to jest wyciąg MT940?

MT940 to komunikat SWIFT Customer Statement Message: dzienny wyciąg z rachunku w tekstowym formacie ponumerowanych znaczników. Powstał po to, żeby banki mogły przekazywać wyciągi do systemów klientów, i stał się standardowym sposobem zasilania programów księgowych i systemów zarządzania gotówką (treasury).

Dziś banki oferują MT940 głównie klientom biznesowym — jako plik do pobrania w bankowości firmowej, przez EBICS i połączenia host-to-host lub przez sieć Swift. Jest szczególnie popularny w Niemczech, Holandii i Polsce, gdzie wiele programów księgowych go importuje. Plik ma zwykle rozszerzenie .sta, .mt940 lub .txt i często zawiera jeden wyciąg na dzień, czasem dla kilku rachunków.

Format MT940: znaczniki

Każdy wyciąg w pliku to blok znaczników, z których każdy zaczyna linię od numeru pola otoczonego dwukropkami:

Saldo zapisuje się tak: znak salda (C lub D), data w formacie RRMMDD, waluta i kwota z przecinkiem jako separatorem dziesiętnym. C260913PLN1250,00 oznacza saldo dodatnie 1 250,00 PLN na 13 września 2026. Gdy jeden wyciąg jest podzielony na kilka komunikatów, salda pośrednie mają znaczniki :60M: i :62M:.

Jak czytać linię :61:

Linia :61: upycha całą operację w jednym ciągu bez separatorów. Przykład 2609140914D89,90NTRFNONREF rozkłada się tak:

Zwróć uwagę na trzy rzeczy: kwoty nie mają znaku, więc kierunek zależy wyłącznie od oznaczenia D/C; rok ma dwie cyfry, a data operacji nie ma roku, więc na przełomie roku trzeba go wywnioskować; po // może następować referencja banku, a dodatkowe szczegóły druga linia.

Pole :86: w polskich bankach: kto komu zapłacił i za co

Pole :86: zawiera do sześciu linii po 65 znaków opisujących operację z linii powyżej. Jego układ nie jest sztywno określony przez SWIFT, więc każdy bank wypełnia je trochę inaczej — nazwa drugiej strony, tytuł płatności i kilka referencji potrafią zlać się w jedno.

Polskie banki używają zwykle układu strukturalnego z podpolami po znaku tyldy. W specyfikacji PKO Banku Polskiego dla plików z iPKO biznes pole :86: zaczyna się od stałej 020~00, a dalej występują podpola: ~20–~25 (tytuł operacji), ~30 (numer banku kontrahenta), ~31 (numer rachunku kontrahenta), ~32–~33 (nazwa i adres kontrahenta), ~38 (IBAN kontrahenta), ~60 (data dokumentu z Elixira) i ~63 (numer SWRK). Inne banki mogą stosować własne warianty.

Gdy czytamy :86:, wyciągamy nazwę i tytuł, odrzucamy prefiksy słów kluczowych, a linie przecięte w środku wyrazu po 27 znakach łączymy z powrotem. Potem AI nadaje każdej operacji czytelną nazwę kontrahenta i kategorię. W pliku z iPKO biznes zwróć też uwagę na kodowanie: według specyfikacji PKO plik ma stronę kodowania CP852, więc otwarty w Notatniku lub Excelu może pokazywać inne polskie litery niż oryginał.

Jak otworzyć plik MT940 w Excelu: także z wieloma rachunkami i dniami

MT940 to zwykły tekst, więc otworzy go Notatnik lub dowolny edytor, ale Excel nie ma importu MT940. Otwarty bezpośrednio plik ląduje w arkuszu jako jeden znacznik na wiersz, z operacjami rozciągniętymi na kilka linii, kwotami jako tekstem z przecinkiem i znakiem ukrytym w literze. Parsowanie tego formułami tekstowymi psuje się na pierwszym polu :86:, które zawija się do nowej linii.

Konwersja daje normalną tabelę: jeden wiersz na operację z prawdziwą datą, kwotą ze znakiem (wydatki ujemne), kontrahentem, pełnym opisem i kategorią. Plik Excel ma też arkusz „Podsumowanie” z sumami według kategorii i miesięcy — układ opisujemy na stronie wyciąg bankowy PDF do Excela — a eksport CSV używa średników i przecinka dziesiętnego z wybranym przez Ciebie formatem daty.

Eksport MT940 zawiera często po jednym wyciągu na dzień, czasem dla kilku rachunków. Grupujemy wyciągi według rachunku (:25:) i waluty. Dni jednego rachunku łączą się w jeden wyciąg od pierwszego salda początkowego (:60F:) do ostatniego końcowego (:62F:), a wszystkie operacje pomiędzy muszą się sumować: saldo początkowe plus wpływy minus wydatki daje saldo końcowe. Jeśli nie — np. gdy brakuje jednego dnia — widzisz to przed eksportem.

Wgraj rok plików naraz i wyeksportuj je jako jeden skoroszyt. Biura rachunkowe używają tego do uporządkowania ksiąg klienta, a to także punkt wyjścia do uzgadniania rachunku w Excelu.

Jak pobrać wyciąg MT940 w moim banku

Nazwy menu różnią się między bankami i zmieniają się, więc poniżej tylko to, co potwierdzają oficjalne materiały banków:

• PKO Bank Polski (iPKO biznes): menu Rachunki → Raporty → Raporty standardowe. Specyfikacja PKO wymienia formaty MT940, Elixir, Kontakt i XML camt.053; raporty standardowe sięgają maksymalnie roku wstecz, a jednorazowo można pobrać okres do 3 miesięcy. Zobacz wyciągi z PKO BP.
• mBank (konta firmowe): usługę generowania plików MT940 trzeba aktywować w serwisie transakcyjnym (Finanse → Historia → raport MT940 → „Włącz Raport MT940”). Według strony mBanku to usługa płatna (w chwili pisania 50 zł miesięcznie za rachunek, sprawdź aktualną taryfę). Zobacz wyciągi z mBanku.
• Pozostałe banki (Santander, ING, Pekao, BNP Paribas, Millennium i inne): szukaj w bankowości firmowej raportów lub eksportu wyciągów w formacie MT940. Banki mogą ten format udostępniać, aktywować na wniosek lub pobierać opłatę, więc zapytaj opiekuna lub sprawdź tabelę opłat.

Programy księgowe zwykle importują MT940 bezpośrednio. Na przykład Comarch ERP Optima wymienia import z pliku MT-940 (*.STA), zobacz dokumentację Comarch. Nasz konwerter przydaje się, gdy plik chcesz zobaczyć w arkuszu, sprawdzić salda albo połączyć z wyciągami PDF. Pliku MT940 nie generujemy; zobacz poradnik o imporcie wyciągów do Optimy i Symfonii.

MT940, MT942 i CAMT.053: czym się różnią

Trzy formaty łatwo pomylić przy wyborze opcji pobierania:

Do księgowości pobieraj dzienny wyciąg — MT940 lub, jeśli bank go oferuje, CAMT.053. Raport pośredni może się jeszcze zmienić przed zamknięciem dnia, a bez zaksięgowanych sald nie da się go sprawdzić.

Czy MT940 zostanie zastąpiony przez CAMT.053?

Nie z dnia na dzień. Swift przeniósł instrukcje płatności transgranicznych z MT na ISO 20022, gdy w listopadzie 2025 zakończył się okres współistnienia. Komunikaty wyciągów i raportów, takie jak MT940, MT942 i MT950, nie zostały wtedy wyłączone: pozostają w sieci Swift do czasu, gdy Swift ustali datę końcową, a banki i klienci przechodzą na odpowiedniki ISO 20022. Odpowiednikiem wyciągu jest camt.053, raportu śróddziennego camt.052, a powiadomień o obciążeniach i uznaniach camt.054. Szczegóły na stronie Swift o standardach ISO 20022.

Plik MT940 pobierany z bankowości internetowej nie przechodzi przez sieć Swift, więc to bank decyduje, czy nadal będzie go udostępniał. Wiele banków oferuje MT940 i CAMT równolegle; jeśli Twój tak, CAMT.053 to wybór na przyszłość. Tak czy inaczej oba konwertują się do tego samego pliku Excel.

Pytania