MT940 formatı nedir ve Excel'e nasıl çevrilir?

MT940 nedir, ne işe yarar?

MT940, SWIFT'in Müşteri Ekstresi Mesajı'dır (Customer Statement Message): numaralı etiketlerden oluşan düz metin biçiminde bir gün sonu hesap ekstresi. Bankaların hesap ekstrelerini müşterilerinin sistemlerine göndermesi için tasarlandı ve hazine ile muhasebe yazılımlarına ekstre aktarmanın standart yolu oldu.

Bugün bankalar MT940'ı daha çok kurumsal müşterilerine sunar: kurumsal internet bankacılığından indirme, host-to-host bağlantı ya da SWIFT ağı üzerinden. Örneğin Ziraat Bankası, kurumsal müşterilerine hesap hareketlerini MT940/942 formatında e-posta, FTP, SFTP, SWIFT mesajı ya da web servisi üzerinden saatlik, günlük, haftalık veya aylık gönderebildiğini kendi sayfasında anlatır (Hesap Hareketleri Entegrasyonu); hizmet için şubeye başvurulur. Bireysel hesaplarda MT940 genellikle bulunmaz, o durumda PDF ekstre kullanılır. Dosya uzantısı çoğunlukla .sta, .mt940 ya da .txt'dir.

MT940 formatı: etiketler

Dosyadaki her ekstre, satır başında iki nokta arasına alınmış alan numarası taşıyan etiketlerden oluşan bir bloktur:

Bir bakiye şöyle okunur: alacak/borç işareti (C/D), YYMMDD tarihi, para birimi ve ondalık ayırıcısı virgül olan tutar. C260913TRY12500,00, 13 Eylül 2026'da 12.500,00 TL alacak bakiyesi demektir. Bir ekstre birkaç mesaja bölünmüşse ara bakiyeler :60M: ve :62M: olarak etiketlenir.

:61: ekstre satırını okumak

:61: satırı, tüm işlemi ayraçsız tek bir diziye sığdırır. 2609140914D899,00NTRFNONREF örneği şöyle çözülür:

Üç şeye dikkat edin: tutarın işareti yoktur, yön tamamen D/C harfine bağlıdır; yıl yalnızca iki haneli yazılır, işlem tarihinde ise hiç yıl yoktur; bu yüzden yıl geçişinde yılın tahmin edilmesi gerekir; // işaretinden sonra isteğe bağlı bir banka referansı ve ikinci satırda ek ayrıntılar gelebilir.

:86: alanı: kim kime, ne için ödedi?

:86: üstündeki işlemi anlatan, 65 karakterlik altı satıra kadar metin taşır. SWIFT bu alanın düzenini sabitlemez, bu yüzden her banka biraz farklı doldurur; çoğu zaman karşı tarafın adı, ödeme amacı ve birkaç referans arka arkaya yazılır.

Alman bankaları ?00 (işlem metni), ?20–?29 (amaç), ?32–?33 (karşı tarafın adı) gibi numaralı alt alanlar kullanır. Türk bankalarının düzeni ise bankaya ve hesaba göre değişir; kendi bankanızın MT940 bilgi dokümanına bakın (Ziraat Bankası ilgili sayfasında MT940/942 bilgi dokümanına bağlantı verir). :86: okunurken ad ile amaç ayıklanır, SEPA gibi anahtar kelime önekleri atılır ve 27 karakterde kelime ortasından kesilmiş satırlar birleştirilir. Yapay zekâ da her işleme temiz bir alıcı adı ve kategori verir.

MT940 dosyası Excel'de nasıl açılır?

MT940 düz metindir; Not Defteri ya da herhangi bir metin editörü açar. Ancak Excel'de MT940 içe aktarma yoktur. Doğrudan açarsanız dosya satır başına bir etiket olarak gelir, işlemler birkaç satıra yayılır, tutarlar virgüllü metin olur ve işaret bir harfin içinde gizlenir. Bunu metin formülleriyle ayrıştırmak, yeni satıra sarkan ilk :86:'da bozulur.

Dönüştürünce normal bir tablo alırsınız: işlem başına bir satır; gerçek tarih, işaretli tutar (giden para eksi), alıcı, açıklamanın tamamı ve kategori. Excel dosyasında kategori ve ay bazında toplamlar içeren bir Özet sayfası da bulunur; düzenin ayrıntısı için banka ekstresini Excel'e çevirme sayfasına bakın. CSV dışa aktarımı noktalı virgül ya da virgül biçimini ve seçtiğiniz tarih biçimini (örneğin GG.AA.YYYY) kullanır.

MT940, MT942 ve CAMT.053 farkı

Bir indirme seçeneği seçerken üç format kolayca karıştırılır:

Muhasebe için gün sonu ekstresini indirin: MT940 ya da bankanız sunuyorsa CAMT.053. Gün içi bir rapor, gün kapanmadan değişebilir ve kesinleşmiş bakiyesi olmadığı için kontrol edilemez. MT942 raporlarını okumuyoruz.

MT940 kaldırılıyor mu?

Bir gecede değil. Swift, sınır ötesi ödeme talimatlarını Kasım 2025'te birlikte kullanım dönemi sona erdiğinde MT'den ISO 20022'ye taşıdı. MT940, MT942 ve MT950 gibi ekstre ve raporlama mesajları o sırada kapatılmadı: Swift bir bitiş tarihi belirleyene kadar Swift ağında kalıyorlar; bankalar ve müşterileri ISO 20022 karşılıklarına geçiyor. Karşılıkları ekstre için camt.053, gün içi rapor için camt.052 ve borç/alacak bildirimi için camt.054'tür. Ayrıntılar Swift'in ISO 20022 standartları sayfasında.

İnternet bankacılığından indirdiğiniz bir MT940 dosyası Swift ağından hiç geçmez; bu yüzden indirmeye devam edip edemeyeceğiniz bankanızın kararıdır. Birçok banka MT940 ve CAMT'yi yan yana sunar; bankanız sunuyorsa CAMT.053 geleceğe dönük seçimdir. Hangisini seçerseniz seçin, ikisi de aynı Excel dosyasına dönüşür.

Birden fazla hesap ve bir yıllık günlük ekstre

Bir MT940 çıktısı çoğu zaman günde bir ekstre içerir, bazen birden fazla hesap. Ekstreler hesaba (:25:) ve para birimine göre gruplanır. Bir hesabın günleri, ilk açılış bakiyesinden (:60F:) son kapanış bakiyesine (:62F:) uzanan tek bir ekstrede birleşir ve aradaki her işlem toplanmalıdır: açılış bakiyesi + gelen para − giden para = kapanış bakiyesi. Tutmuyorsa, örneğin bir gün eksikse, dışa aktarmadan önce bunu görürsünüz.

Bir yılın dosyalarını birlikte yükleyip tek çalışma kitabı olarak dışa aktarabilirsiniz. Mali müşavirler mükellef defterlerini güncellerken bu yolu kullanır; aynı dosya banka mutabakatı için başlangıç noktasıdır. Excel ya da CSV'yi muhasebe programına taşımak için banka ekstresini Luca ve diğer programlara aktarma rehberine bakın.

Sorular